Arosat

I

Yonimdasan,

Uxlaysan,

Tong mo‘ralar,

Shuuring ortidan.

Xotirjam, bir tekis nafas yutasan

(Suyukli ayoling bag‘ringda).

Menga yoqmaydigan soqoling olingan,

Odamlar tongda qilarlar 

Sen esa tunda.

Noxush sigaret hidin urinasan yo‘qotmoqqa 

Chaynaysan (goh asabiy), chaynaysan bot-bot.

Va yolg‘on so‘zlaysan:

"Tashlaganman, o‘zingga ayon"

Ha, bilaman, chekasan, ko‘chada, ishda.

Aldamoqchi bo‘lasan, yoshbola bilib.

(Men ham ishongandek tutaman o‘zni)

Sen juda yaxshisan, 

Ichmaysan

(Qasamdan boshqa)

Chekishingni yashirasan,

(Axir, ranjishim mumkin)

Charchashingni yashirasan

(O‘ylaysan, ayolga faqat shu kerak) 

Ishlaysan ko`p

(Bu qadar fidolik nechun?)

Begona ayollardan nari yurasan

(Menga isyon uchun bahona bo‘lmasin)

Sen shunday yaxshisan, ba’zan

Majbur etasan o‘zni ayblashga.

Shunday sevasanki, goh

Qochib ketgim kelar!

Vijdon azobi-yu

Qarzdorlik hissidan qutilmoq uchun...

II

Bir kun o‘z eriga ikkinchi xotin 

Tilagan ayollarni tushunib qoldim.

O‘zin loyiq bilmay uning muhabbatiga,

Azbaroyi seva olmagani-chun,

Sevar yor tilarkan,

Oliyjanoblik bilan.

Va… ketish uchun,

Shu yo‘l bilan izlarkan sabab.

Axir u ham inson, ongli, tirik qalb,

Axir u ham ishqda yonmoq istaydi.

Birovning gulxani yonida mo‘ltirashnimas,

Ayol o‘zi olov bo‘lish istaydi.

Yonmadim, kuymadim sening ishqingda

Faqat So‘zing bilan qalbni isitdim.

“Siz meni bir kuni sevib qolasiz”

Degan ishonchingga ishonib o‘tdim.

Tutadim,

Tutindim, 

Kutdim, 

Kutildim!

Sen aytgan “bir kuni” kelmadi, qara.

Ishon, “bir kuni”ni sendan ko‘p kutdim.

Kelmadi, kelmaydi endi tushundim…

Xo‘rligim, yig‘lagim, dodlagim kelar. 

Yutaman ichimga, qaynoq bo‘sang-la.

III

Umrimning bahori sen bilan o‘tdi.

Ko‘nglimni ololding, nolimayman, rost.

Bir ayolga ne lozim – barin berolding.

“Baxtliman” deya olardi o‘rnimda o‘zga.

Lekin men bu so‘zdan qo‘rqib yashadim,

Go‘zal bo‘lib, ko‘zing quvnasin uchun,

Uyingni to‘ldirdim, buyumlar birla.

(Axir, to‘kis oilalar shunday bo‘lar-ku)

Qo‘lingdan tutgandim, qiynalganingda

Jim bo‘ldim, jazoga aylanganingda

Kulganman odamlar ko‘ziga va yana

O‘xshamagan hazillaringga.

Hech o‘ylab ko‘rdingmi bular hammasi,

Samimiyat bilan qilinganmidi?

Ammo, yolg‘iz taskin yana sen bo‘lding.

Hech yo‘q, o‘sha paytlar sen baxtli eding.

Ey, bir ayolni jondan sevgan zot!

Ozdek

Sendan qancha minnatdor bo‘lsam,

Asrab-e’zozlasam, hurmatlasam kam.

Sen odamlarning asli, toza ruhlisi

Zotan, faqat bir insonni sevganing uchun

Bosh egmoqlik kerak uyg‘oq ko‘nglingga.

Hammasi seniki, tanim va ruhim

Faqat eng yaxshisi seniki bo‘lsin.

Seni sevolmagan nonko‘r yurakni

Kechirma, qo‘y, uni quzg‘unlar yesin.

Va… qo‘yib yubor! 

Endi u uchsin!

Ko‘ngli yetaklagan biiir tomonlarga.

Erk nima, Ishq nima, Rashk nima bilsin,

Axir u ham odam, axir u ham…

Tong mo‘ralar tushlaring ortidan

Tong otar meni xayol bag‘ridan yulib

Hayotning notekis kengliklariga.

Va sen ko‘z ochasan, qaraysan kulib.

Shu bilan sinadi shahdim, qarorim.

Shu bilan yo‘qolar,

Hamma hammasi. 

  Dadamga

*

Dada, bugun qalbim og‘riq g‘ijimlar,

Shoirga yoqmagan she’r varog‘iday,

Bugun sizning tug‘ilgan kuningiz,

Men esa borolmadim, mana bu yil ham.

***

Dada, yig‘lagim kelar gohida

Sog‘indim, shekilli, uyni, kenglikni.

Dada, men hozir ham yig‘layapman,

Buning uchun urishmaysizmi?

Yo‘q, yo‘q men birovga ko‘rsatmayapman,

Axir sizning qizingizman-ku!

Dada, eski  “nasos” suv beryaptimi?

Qurib ketmadimi dehqonchiliklar?

Ketmonni qo‘limdan olar deganlaringiz

Barisi Toshkandda, qiynalmayapsizmi?

Yantoq bosmadimi uzumzorlarni?

Hosil yer solig‘iga yetyaptimi, a?

Jahon chempionatiga chiqolmabmizmi?

Dardingiz ustiga shu ham bormidi?

Jahlingiz chiqmasin futbolchilardan

Futbol – o‘yin, biriga or

biroviga pul.

O‘yinni Vatanning nomiga bog‘lab,

Uning sha’nin ham o‘yin qilganlari bor.

Sog‘lig‘ingiz kerak,

Qo‘ying, ularni.

Yesin to‘pni, so‘ng bir-birini.

Menga alam qilar: Siz kuzatasiz,

Kutasiz chempion bo‘lishlarini.

II

Dada, men yashashdan charchadim,

Bilaman,

Yaxshimas, farzandning bunday deyishi. 

Shuning-chun yozyapman, sizga aytmasdan,

Baribir, siz meni o‘qimaysiz-ku…

Dada, Siz meni mehnatga o‘rgatdingiz

Mototsikl “svetcha”sini almashtirishni.

Tarvuz pishganini ajratishni,

Nihol payvandlashni,

Uzum uzishni,

Devorni tekis suvashni,

Hech eplolmaganim – pechka yoqishni,

Karra jadval, krillcha o‘qish,

Yozish, chizish, sigir sog‘ishni.

Faqat,

Yig‘lashni o‘rgatmagansiz…

Huv avvalda yurishni oyog‘ingiz ustidan boshlaganim kabi,

Yashashni ham o‘rganyapman qaltirab, asta…

Dada, siz juda yaxshisiz,

Yaxshi ko‘raman.

Lek bilmaysiz yaxshiligingiz

Va bilmaysiz yaxshi ko‘rishim.

Chunki sira gaplashmaganmiz,

Aytmaganmiz bir-birmizga.

Dada, doim siz bilan gaplashgim kelgan,

Mavzu muhimmas, aytaylik,

Yoshligingiz qanday o‘tgani haqida?

Nimalarni orzulaganingiz?

Ayam bilan qanday tanishganingiz?

Odamlar aytganidek sevasizmi u kishini?

Yo bu yilgi ob-havo haqda.

Nima bo‘lsa ham mayli,

Muhimi, men bilan gaplashsangiz bo‘lgani edi…

III

Nega gaplashmaysiz qizingiz bilan?

Dada, nega siz ichib kelmaysiz uyga?

Nega ishonasiz, so‘ramaysiz o‘qish, ishimni?

Sog‘inmaysiz…

Qaytgim kelaverar bolaligimga.

Mohi qizingizni yetalab

Ishga, to‘yga, mehmondorchilikka olib yurardingiz.

Keyin birin-ketin ukalarim tug‘ilgach,

Bir chekkada yolg‘iz kuzatdim, 

Mendan ko‘proq ularni yaxshi ko‘rishingizni.

Ta’qiq,

Jimlik,

Masofa,

Qo‘rslik.

Menga atalgani so‘ngra shu bo‘ldi.

Katta qiz bo‘lishim ota va qizning

O‘rtasidagi chegara bilan o‘sib borsa,

Men katta bo‘lishni tanlamas edim.

Dada, ichimni yondirar isyon, alam

Jimlik bilan uni bosaman doim.

Siz bilan uzoqmiz, masofada emas,

Ruhan va muloqot o‘lchovlarida.

Dada, men Kafkani tushuna olaman,

Buni sizga aytsam, 

Meni tushunasizmi?

Uyga borsam, quchoqlasam, gapiraversam,

Siz nima qilasiz?

Ta’qiqlaysiz, tushuntirmaysiz.

Aytmaysiz, ichingizdagini.

Jim turmoq, viqorla, dasturxon boshida

Ota obrazi deb kim aytgan sizga?

Sindirgim keladi uy derazalarin

Ko‘nglim kabi chil-chil bo‘lsin ular ham.

Shamollar aylanib ichim-tashimda,

Ilvirab, qaltirab turar burchakda,

Sizga so‘z aytmoqdan qo‘rqqan bir qizcha.

IV

Dada, ba’zan oldingizda qarzdorday sezdim o‘zimni,

Ko‘nglingizdan chiqmadi bitta qizingiz.

Nimadir kam, nimadir yo‘q o‘rtamizda,

Topolmayman uning otini.

Faqat shu gaplashgim, gaplashgim kelar,

Dehqonchilik, siyosat, odamlar haqda.

Dada, bir koringizga yaray olmadim.

Ichimni o‘yadi shu o‘y zalvori.

Siz nima kutgansiz mendan?

Men sizga nima qilib beroldim?

Kech oila qurib, kech farzand ko‘rib,

Meni topdingiz, 

Nima foyda bundan?

Ikki kunni biri to‘y-u ma’raka,

Men sizga shuni ham bermadim hali.

Siz qatorilar nabiralar qurshovida,

Tarbiyasida o‘tirganida,

Qaysar qizingizni ra’yiga qarab

Hech nima demaysiz.

Bir o‘g‘iz hatto.

Lekin his qilaman, qo‘rqasiz mendan.

“Nima bo‘ladi bu sarkashligi bilan

O‘g‘il bola bo‘lsa ham mayli edi,

Bir balo qilib yo‘lga solardim.

Urushib bo‘lmaydi, urib bo‘lmaydi,

Majburlab bo‘lmaydi, aytganni qilmaydi.

Nima qilish mumkin, kimga o‘xshagan?

Nahot, biz shunaqa yosh bo‘lgan edik”?

Dada, bilmayman men kimga o‘xshaganman,

“Dadangga o‘xshaysan” koyirdi ayam,

Ko‘nglim o‘sar edi shu bitta gapdan.

O‘r, qaysar bo‘lmoqlik sizdan meros tan.

Lekin bu fazilat emas ayolga!

Bezamas ham hayot yo‘lini.

Dada, men faqat gaplashgim kelgan siz bilan.

Yomon narsami bu?

Qiyin narsami?

“Seni yaxshi ko‘raman” deb nega aytmagansiz?

Lekin qayerdandir bilaman-ku men.

Dada, men bilan faxrlanishingizni,

“Quchoqlab yaxshi ko‘raman bolam” deyishingizni istagandim.

Ayting, qiyin narsami bu?

Yomon narsami?

Kafkani tushunaman, deb aytsam

Siz meni tushunasizmi?

Qiz bola ilk erkak haqida tasavvuri,

Otasi bilan boshlanishini bilasizmi?

Siz menga har doim ishongansiz,

Buni yuki yelkamdan bosib turadi.

Va ojiz, qo‘rqoq bo‘lgim keladi

Siz yonimda bo‘lishingiz-chun.

Dada, men olam poyimda bo‘lishini istadim,

Siz esa “poygakdan tepaga chiqma” dedingiz.

“Qoziqning boshi ham osti ham bo‘lma,

O‘rtasi bo‘l, shunda tashvish sinmas boshingda”

Siz doim shunday uqtirdingiz,

Lekin ruhim ko‘nmas arosatlarga.

V

Dada, dimog‘imda achchiq bir nima,

Shunday, toshday qotib qolgan,

Yutib bo‘lmaydi,

Qiynaydi, tug‘ilgan kuningizga bora olmaganim,

Va aytib bo‘lmaydigan shugina gaplar...

 Ketmoq yozilgandir peshonamizga

Men suvga keldim.

To‘kilmoq istab, 

Ich-ichidan to‘kilgan ko‘nglim hovuchlab.

Ichimdagi o‘tni o‘chirmoq istab,

O‘tirdim bir o‘zim,

Toki,

Quyosh aksi kuydirguncha yuzim.

Men suvga keldim.

To‘kilmoq istab,

Ich-ichimdan to‘kilib.

Gapirdim, uzoq va uzoq.

Onam aytardi: “Suvga ayt, yomon tushlaring”

Men aytaman, “Ona, tushdek o‘ngimni aytganim durust”.

Suv aytadi: “Ortga tashla, hamma hammasin,

Va mendan o‘rnak ol,

Ket!

Ket!

Ket!

Bo‘ldi, bo‘lari bo‘lgan,

Sen oldingga ket,

Ortga qarama.

Men nimalarni ko‘rmadim,

Qayerlarda bo‘lmadim,

Kimlarni tinglamadim,

Qancha sirdan voqif bo‘lmadim,

Yutdim qa’rimga va ketdim, 

Qaramadim, qaytmadim ortga.

Ketdim,

Ketdim,

Ketdim.

Sening chekingga tushgani,

Ketmoq, bir chiroyli ketmoq.

Yig‘la, ko‘z yoshlaring menga qo‘shilsin.

So‘zla, dardlaring olay, ruhing bo‘shalsin.

So‘ng, ket.

Yasha,

Ozod va baxtli.

Yodda saqla,

Bir daryoga ikkinchi bor tushib bo‘lmaydi.

Nomard do‘stga sirlaringni aytib bo‘lmaydi.

Ket,

Yasha,

Erkin 

Ozod,

Hur.

Odamday yashama,

Ular

Kenglikni,

Tenglikni bilmaydi,

Sen mendek yasha.

Sukutda bo‘l, sir deb qarashsin,

Teran bo‘l, yo‘l deb qarashsin,

Kerak bo‘l, talashsin!

Sen bor joyda hayot yaralsin,

Yasharsin, abadiy bahorlar bilan.

Sen yo‘q joylar qurib-qaqshasin,

Go‘yo, tars-turs yorilgan yerday sog‘inchdan.

Odamday yashama,

Sen menday yasha.

Birda mo‘l ,

Birda kam, 

Kimga sir, 

Kimga do‘st,

Lek ozod,

Jilovlangan hur!

Va ortga qarama,

Bir chiroyli ket.

Ketmoq yozilgandir peshonamizga”